Homepage»WADDEN, Klimaat&Weer in beweging
WADDEN, Klimaat&Weer in beweging
Expositie 'Wadden, Klimaat&Weer in beweging' in vogelvlucht
Energie-arm
In de expositie is vrijwel uitsluitend gebruik gemaakt van energie-arme LED verlichting. De expositie is opgebouwd uit grote voorbedrukte panelen die van achteren worden aangelicht. Er is vrijwel geen verlichtingsarmatuur zichtbaar. Omdat deze manier van exposeren nog niet zoveel wordt toegepast, is het af en toe enigszins experimenteren geweest. Energie-arm heeft tot gevolg zo min mogelijk kooldioxide uitstoot. Een toename van het kooldioxide gehalte in de atmosfeer bevordert het broeikaseffect en daarmee een stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde.
Van algemeen naar bijzonder
In de expositie wordt gewerkt van het grote naar het kleine, van het algemene naar het bijzondere. Klimaat en weer beginnen bij de zon. Dat is de motor. De grote kernreactor, die de zon in feite is, zendt electromagnetische straling uit. De lichtcomponent ervan bereikt de aarde. Het is heel mooi gevisualiseerd in een groot zon-aarde model. De stralingsenergie verwarmt de aarde, maar niet overal evenveel. Door temperatuursverschillen verplaatsen zich enorme hoeveelheden energie op aarde in de vorm van lucht- en waterbewegingen. Deze lucht- en waterbewegingen bepalen het klimaat en het weer.
Energie-balans
Er bestaat voor de aarde een stralingsenergiebalans. Er komt van de zon net zoveel de atmosfeer binnen als er de atmosfeer weer uit gaat, de ruimte in. Verstoring van deze balans veroorzaakt verstoring van vaste patronen in klimaat en weer, en brengt daarmee klimaatwisselingen met zich mee. Er zijn natuurlijke en tegenwoordig ook enkele menselijke factoren voor aan te wijzen. Het broeikaseffect bijvoorbeeld is het gevolg van natuurlijke processen. Zonder dit effect zou er geen leven op aarde mogelijk zijn. Verstoring/vergroting van dit effect kan echter de nodige gevolgen hebben.
Waddenklimaat
Van de acht grote klimaten die er op aarde voorkomen is ons zeeklimaat of maritiemklimaat er één van. De matigende invloed van de zee op de temperaturen is er groot, hetgeen nog versterkt wordt door de warme golfstroom. Depressies en westenwinden bepalen er het klimaat en weer. Binnen dit klimaatsysteem komen verschillende lokale klimaten voor, waaronder het waddenklimaat. Dit kenmerkt zich onder andere doordat het wat ruwer is, maar ook veel zonniger. Extreme kou of hitte komen er niet voor. Het kent een heel eigen bewolkings- en neerslagpatroon.
Microklimaat
Binnen het lokale waddenklimaat zijn er weer verschillende microklimaatsoorten te vinden. Het oversteken van een eiland van noord naar zuid (van Noordzee naar Waddenzee) levert verbazingwekkend grote temperatuursverschillen op. Op een zonnige dag kunnen die binnen een etmaal wel 50 ºC belopen. Het heeft de nodige gevolgen voor de planten en dieren die er leven.
Beursnotering voor plant en dier
Het klimaat verandert. Hoe en in welke mate is moeilijk te voorspellen. Middels een soort beursnotering is voor een aantal eilander plant- en diersoorten (waaronder zeedieren) aangegeven hoe ze (zullen) reageren. Bij een te sterke zeespiegelstijging zou het waddengebied kunnen verdwijnen, maar dat doet het ook bij een te kleine zeespiegelstijging. Zeespiegelstijging en aanwas zijn nu met elkaar in evenwicht.
Meten van het weer
Het weer kun je meten. Dat gebeurt in een zestal modellen en animaties. De bezoekers kunnen zelf bliksem opwekken, evenals een regenboog. Er is speciale aandacht voor wolkenvorming, luchtvochtigheid, warmte, temperatuur en luchtdruk. Wolkenvormen kunnen worden gedetermineerd.
Eilandweer
In de tentoonstelling wordt het 'eilandweer' breed uitgemeten. Zonnebaden is niet zonder gevaar. Een eiland kent heel eigen wolkenvormen. Land- en zeewindsystemen zorgen voor verkoeling. Bij zwemmen in zee moet je altijd rekening houden met het getij en de windrichting. Het getij heeft invloed op de neerslagkansen op het eiland. Echte stormen beleef je pas op een waddeneiland. Nergens zijn natuurverschijnselen als waterhozen en luchtspiegelingen beter te zien dan in het open waddengebied. 's Nachts, als het er nog echt donker is, is af en toe het noorderlicht goed waar te nemen.